Türkiye’nin dış ticaretinde 2026’nın ilk sekiz ayında ülke ve sektör bazında dengeler yeniden şekil aldı. Kimya sektörü hem ana pazar ABD’deki büyümenin lokomotifi oldu hem de alternatif pazarlardaki sıçramalarda kilit rol oynadı.
Sektör genelinde ithalatın ihracattan hızlı büyümesiyle dış ticaret açığı 65,8 milyar dolara ulaşırken, kimya ve boya kaplama alt sektörlerinin küresel ticaretteki ağırlığı dikkat çekti.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Ticaret Bakanlığı ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerinden derlenen bilgilere göre, 2026 yılının ocak-ağustos döneminde Türkiye’nin ihracatı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 4 oranında artarak 185 milyar 6 milyon dolara yükseldi. Aynı dönemde ithalat ise yüzde 5,3 artışla 250 milyar 791 milyon dolara çıktı. Dış ticaret açığı 65,8 milyar dolar olarak gerçekleşirken, ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 73,8 oldu.
Dış ticaret haritasında geleneksel pazarların yanı sıra yeni coğrafyalardaki hareketlilik göze çarparken; kimya sektörü, sunduğu geniş ürün yelpazesiyle küresel tedarik zincirindeki dalgalanmalara rağmen büyüme trendini koruyan alanlar arasında yer aldı.
ABD Pazarında Kimya İhracatı Yüzde 33,7 Büyüdü
İhracatta en büyük pazar Almanya olmaya devam ederken, büyük pazarlar arasında artışa en güçlü katkı ABD’den geldi. ABD’ye toplam ihracat yüzde 11,5 artışla 11,9 milyar dolara çıkarken, bu pazardaki büyümenin geniş bir sanayi tabanına yayıldığı görüldü.
ABD pazarında kimya sektörü, en hızlı büyüme gösteren alanların başında yer aldı. Ocak-ağustos döneminde kimyevi maddeler ve mamulleri ihracatı yüzde 33,7 oranında artarak 1,04 milyar dolara ulaştı. Bu dönemde elektrik-elektronik ihracatı yüzde 41,8 artışla 996 milyon dolara, çelik ihracatı yüzde 38,8 artışla 476 milyon dolara ve makine aksamları ihracatı yüzde 27,2 yükselişle 531 milyon dolara çıkarken, mücevher ihracatında yüzde 33,4 düşüş yaşandı.
BAE ve Romanya Pazarında Kimya Kaynaklı Daralma
Önemli pazarlar arasında en yüksek ihracat kayıplarından biri Birleşik Arap Emirlikleri’nde (BAE) yaşandı. Sektörel veriler, bu pazardaki gerilemenin özellikle mücevher ve kimya kaynaklı olduğunu ortaya koydu. BAE’ye kimyevi maddeler ihracatı yüzde 80,7 gerileyerek 223 milyon dolara inerken, mücevher ihracatı da yüzde 50,2 düşüşle 1,1 milyar dolara geriledi.
Romanya pazarındaki düşüşte de kimya sektörü belirleyici oldu. Romanya’ya kimyevi maddeler ihracatı yüzde 29,2 azalarak 917 milyon dolara inerken, yaklaşık 378 milyon dolarlık kayıp yaşandı. Bu pazarda otomotiv ihracatı da yüzde 14,3 düşüşle 847 milyon dolara geriledi.
İngiltere ve İspanya’da Kimya Güç Kazandı
İngiltere pazarında otomotiv sektöründe yaşanan gerilemeye karşın kimya ve diğer sanayi dallarındaki artışlar toplam kaybı sınırladı. İngiltere’ye kimya ihracatında 76 milyon dolarlık artış kaydedilirken, çelik ihracatı yüzde 73,1 artarak 668 milyon dolara çıktı.
İspanya pazarında ise büyümenin ana kaynağı doğrudan kimya oldu. İspanya’ya kimyevi maddeler ihracatı yüzde 47 oranında artışla 1,27 milyar dolara çıkarek 405 milyon dolarlık net artış sağladı. Demir ve demir dışı metaller ihracatı da yüzde 55,5 yükselerek 399 milyon dolara ulaştı. Buna karşılık çelik ihracatı yüzde 27,7, otomotiv ihracatı ise yüzde 3,2 geriledi.
Çin ve Mısır'da Kimya Sektöründen Güçlü Performans
Çin’e ihracat yüzde 39,7 artarak 2,86 milyar dolara ulaştı. Bu pazardaki sıçramanın ana kaynağını madencilik oluştururken, kimyevi maddeler ihracatı da yüzde 35,6 artışla 490 milyon dolara çıktı.
Mısır’a yönelik ihracattaki artışın arkasında ise kimya, çelik, makine ve elektrik-elektronik sektörleri yer aldı. Mısır’a kimya ihracatı yüzde 32,2 artış gösterirken; çelik ihracatı yüzde 34,9, makine ihracatı yüzde 42,5 ve elektrik-elektronik ihracatı yüzde 40,9 oranında yükseldi.
İthalat ve Tedarik Haritasındaki Değişimler
İthalat tarafında Çin ve ABD’den alımlar hızlanırken, Rusya ve Almanya’daki gerileme dikkat çekti. Çin’den yapılan ithalat yüzde 10,9 yükselerek 36,1 milyar dolara ulaştı. Çin’den gerçekleştirilen ithalatın yapısında makine ve ekipman, elektrik-elektronik, ara malları ve çeşitli sanayi girdileri etkili oldu. ABD’den ithalat ise enerji, LNG, hava taşıtları ve yüksek teknolojili ürünlerin etkisiyle yüzde 18,6 artarak 13,4 milyar dolara çıktı.
Buna karşın Rusya’dan ithalat enerji fiyatları ve tedarikçi kompozisyonundaki değişimlerle yüzde 12,4 azalarak 25 milyar dolara geriledi. Almanya’dan ithalat da yüzde 9,2 düşüşle 18,1 milyar dolara inerken, en fazla ithalat yapılan ilk 20 ülke dışındaki pazarlardan alımların yüzde 12,4 artması Türkiye’nin tedarik haritasındaki değişimi net bir şekilde ortaya koydu.
