İstanbul Kimyevi Maddeler ve Mamulleri İhracatçıları Birliği (İKMİB) Yönetim Kurulu Başkanı Vefa İbrahim Aracı, yönetim kurulu üyeleri ve İMMİB Genel Sekreteri Dr. S. Armağan Vurdu’nun katılımıyla basın mensuplarıyla bir araya geldi. Toplantıda sektörün 2026 yılının ilk 8 ayındaki 22,8 milyar dolarlık ihracat performansı, yeni dönem faaliyetleri ve önümüzdeki döneme ilişkin planlamalar paylaşıldı.
Türkiye’nin en stratejik sektörlerinden biri olan kimya, küresel ticaretteki belirsizliklere, jeopolitik risklere ve artan maliyet baskılarına rağmen büyümesini sürdürüyor. İKMİB Başkanı Vefa İbrahim Aracı, sektörün ilk 8 aylık ihracatının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4,6 artışla 21,7 milyar dolardan 22,8 milyar dolara yükseldiğini açıkladı.
Yılın ilk yarısında 17,1 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirerek tarihinin en yüksek ilk 6 aylık rakamına ulaştıklarını belirten Aracı, Temmuz ayındaki geçici gerilmenin ardından Ağustos ayında 2,7 milyar dolarlık ihracatla yeniden ivme yakaladıklarını ifade etti. Aracı, tüm zorluklara rağmen 2026 yılı için belirlenen 35 milyar dolarlık ihracat hedefini koruduklarını vurguladı.
İlk 20 Pazarda Yüzde 12,85 Artış: İspanya İlk Sırada
2026 yılının ilk 8 ayında kimya sektörünün en fazla ihracat yaptığı ülkeler sıralamasında 1,27 milyar dolarla İspanya ilk sırada yer aldı. İspanya’yı 1,26 milyar dolarla İtalya, 1,04 milyar dolarla ABD ve 966 milyon dolarla Almanya izledi.
Bu dönemde İspanya’ya yapılan kimya ihracatı yüzde 47 artarken, Malta’da yüzde 163, Fas’ta yüzde 129 ve Gürcistan’da yaklaşık yüzde 60 oranında artış kaydedildi. ABD’ye ihracat ise yaklaşık yüzde 34 yükseldi. Buna karşılık Romanya’ya ihracat yüzde 29, Hollanda’ya ise yaklaşık yüzde 25 gerilerken; Fransa, Ukrayna ve Rusya’da daha sınırlı düşüşler görüldü. İlk 20 pazardaki toplam ihracatın yüzde 12,85 artması, sektörün güçlü olduğu pazarlardaki büyüme potansiyelini koruduğunu gösterdi.
Avrupa’yı Koruma ABD, Körfez ve Asya’da Büyüme Stratejisi
Avrupa’nın coğrafi yakınlık, ticari bağlar ve lojistik avantajlar sayesinde kimya sektörü açısından ana pazar olmayı sürdüreceğini belirten Vefa İbrahim Aracı, küresel ticaretteki değişimlerin pazar çeşitlendirmesini zorunlu kıldığının altını çizdi.
İKMİB’in yeni dönem faaliyet takviminde Avrupa’nın yanı sıra ABD, Körfez, Latin Amerika ve Asya pazarlarına yönelik organizasyonların ağırlık kazanacağını belirten Aracı, şu ifadeleri kullandı:
"Avrupa, kimya sektörümüzün ana pazarı olmayı sürdürecek. Ancak küresel ticaretteki değişim bize pazar çeşitliliğimizi daha da güçlendirmemiz gerektiğini gösteriyor. İspanya ve Fas gibi pazarlarda elde ettiğimiz artışlar, doğru pazarlarda ciddi büyüme alanı bulunduğunu ortaya koyuyor. Avrupa’daki gücümüzü korurken ABD, Körfez, Latin Amerika ve Asya’da pazar çeşitliliğimizi artırmayı hedefliyoruz."
Yakın Coğrafyada Yeni Fırsatlar: Suriye ve Irak
Rusya-Ukrayna savaşı, İran çevresindeki belirsizlikler ve bölgesel ulaşım hatlarındaki risklerin maliyetleri etkilediğini belirten Aracı; Irak ve Suriye’deki yeniden yapılanma ile artan tüketim ihtiyacının sektör için önemli fırsatlar sunduğunu kaydetti.
2026’nın ilk 8 ayında Suriye’ye 280,4 milyon dolarlık, Irak’a ise 693,9 milyon dolarlık kimya ihracatı gerçekleştirildiğini bildiren Aracı, Suriye pazarındaki potansiyele ilişkin şunları söyledi:
"Kimya sektörünü Suriye’nin ekonomik dönüşümünü ve yeniden imarını destekleyecek temel sektörlerden biri olarak görüyoruz. Yeniden yapılanmanın birçok halkasında kimyasal girdilere ihtiyaç duyuluyor. Enerji altyapısının güçlenmesi, bankacılık ve finans işlemlerinin sağlıklı işlemesi, gümrük geçişlerinin kolaylaşması ve yatırım ortamının daha öngörülebilir hale gelmesiyle Türk kimya sanayisinin Suriye’de ihracatın yanında üretim ve yatırım tarafında da daha güçlü bir rol üstlenebileceğini düşünüyorum."
Finansman Maliyetleri ve Maliyet Baskısı Rekabeti Zorluyor
Sektörün yüksek işletme sermayesi ve uzun vadeli yatırım ihtiyacına dikkat çeken Aracı, hammaddenin büyük bölümünün ithal edilmesinin üretim, stok ve ihracat süreçlerinde yüksek finansman ihtiyacı doğurduğunu belirtti. Yüksek finansman maliyetlerinin yeni kapasite yatırımları, Ar-Ge ve yeşil dönüşümü etkilediğini ifade eden Aracı, Eximbank ve reeskont kredilerinin erişilebilirliğinin artırılması çağrısında bulundu.
Ayrıca enerji, hammadde ve işçilik maliyetlerindeki artışların kur hareketinin üzerinde kalmasının marjları daralttığını; Çin’in artan kapasitesinin Avrupa pazarında yarattığı düşük fiyat baskısının ise rekabeti zorlaştırdığını dile getirdi.
Yeşil Dönüşüm ve Sürdürülebilirlik Kriterleri
Avrupa’daki REACH, CLP, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) ve Ambalaj Tüzüğü (PPWR) gibi düzenlemelerin karbon, döngüsellik ve teknik uyumu ihracatın temel unsurları haline getirdiğini belirten Aracı, özellikle KOBİ’ler için test, belgelendirme ve yatırım maliyetlerinin yük oluşturduğunu ifade etti. Aracı, İKMİB’in yeni dönemde firmaların bu süreçlere uyum sağlaması için sundukları desteği artıracaklarını sözlerine ekledi.