Türkiye, Kafkasya, Akdeniz ve İran-Turan biyolojik çeşitlilik sıcak noktalarını sınırları içinde barındıran nadir ülkelerden biri olarak, Avrupa ve Afrika arasında göç eden kuşlar için kritik bir ekolojik köprü görevi üstleniyor.
Ancak her yıl yüz binlerce kuşun gerçekleştirdiği bu zorlu yolculuk, izole edilmemiş elektrik hatları nedeniyle ölümcül bir riskle karşı karşıya kalıyor.
Bu soruna çözüm getirmek amacıyla Doğa Derneği, Bulgaristan Kuşları Koruma Derneği (BSPB), Kuzey Makedonya Ekoloji Derneği (MES), Bulgaristan Elektrik Dağıtım Şirketi (EP Yug) ve EVN Macedonia ortaklığında hazırlanan ve Avrupa Birliği LIFE Programı tarafından desteklenen “Güvenli Göç Yolları” projesi hayata geçirildi. Proje kapsamında Türkiye’de 5 bin elektrik direği izole edilecek.
2030 Hedefi: 17 Binden Fazla Güvenli Direk
Çalışma, 2030 yılına kadar şu hedefleri içeriyor:
- Göç yollarındaki riskli bölgeler bilimsel yöntemlerle belirlenecek ve Türkiye için kapsamlı bir “Göç Yolları Risk Envanteri” oluşturulacak.
- Türkiye’de 5 bin olmak üzere toplam 17 binden fazla elektrik direği izole edilecek.
- Kuşların elektrik hatlarını fark etmesini sağlayacak 2 bin 500 yansıtıcı kurulacak.
- Elektrik dağıtım şirketleri arasında aktif bir bilgi paylaşım ağı oluşturularak teknolojik ve bilimsel çözümlerin sürekliliği sağlanacak.
Nesli Tehlike Altındaki Türler İçin Güvenli Alan
Proje, özellikle şah kartal ve küçük akbaba gibi küresel ölçekte nesli tehlike altında olan türlerin korunmasını hedefliyor. Bununla birlikte, çalışma göçmen ve yerli kuş türlerinin tamamı için daha güvenli yaşam alanları oluşturacak.
Türkiye’de İlk Kez Büyük İzolasyon Çalışması
Çalışmaya ilişkin açıklamalarda bulunan Doğa Derneği Koruma Programı Koordinatörü Şafak Arslan, şu şekilde konuştu:
“Leylek, pelikan, şahin, kartal ve akbaba gibi süzülerek göç eden binlerce kuş, kışlama ve üreme alanları arasındaki düzenli göç hareketlerinde Türkiye’den geçmek zorunda kalıyor. Türkiye, kuş göçü açısından son derece kritik bir konumda yer alıyor. Bu uzun ve zorlu yolculuk sırasında kuşlar dinlenmek için mola vermek zorunda kalıyor ve sıklıkla elektrik direklerini tercih ediyor.
Ancak izole edilmemiş elektrik direkleri, kuşlar için ölümcül bir tehdit oluşturuyor. Dinlenmek amacıyla bu direklere konan kuşlar, elektrik akımına kapılarak hayatlarını kaybedebiliyor. Oysa bu tehdidi önlemek oldukça basit: Direklerin doğru şekilde izole edilmesi.
2017 yılından bu yana yürüttüğümüz çalışmalar, doğru izolasyon uygulamalarının kuş ölümlerini tamamen durdurabildiğini somut verilerle ortaya koydu. Şimdi bu tecrübeyi uluslararası bir boyuta taşıyoruz.
2030 yılına kadar yalnızca Türkiye’de, Trakya’dan Hatay’a uzanan hat boyunca 5.000 elektrik direğini güvenli hale getirerek kuşlara güvenli bir göç koridoru sağlamayı hedefliyoruz.”
